Konya Bilim Merkezi BilimUp

Neden Sivrisinekler Bazı İnsanları Daha Çok Isırır?

3 dk
504

Eğer Antarktika’da yaşamıyorsanız kaşıntılı bir sivrisinek ısırığını oldukça iyi tanıyorsunuzdur. Bu sinir bozucu sinekler ilkbahar ve yaz aylarında birden ortaya çıkıp sıcak bir  yaz tatilini mahvedebiliyorlar. Bazı insanlar tüm yaz boyunca dışarıda oturup denize girebilirken bazı insanlar sivrisineklerden korunmak için sinek ilacı kullanmak zorunda kalabiliyor. Peki bu durumun sebebi nedir? Sivrisinekler neden bazılarımızı ısırmayı daha çok seviyor?


Bu sorunun cevabını etrafımızdaki havanın görünmez kimyasal manzarasında arayabiliriz. Sivrisinekler, vücutlarının geride bıraktığı ince kimyasal izleri takip ederek kurbanlarını bulmak için özel davranışlar ve duyu organları kullanarak bu manzaradan yararlanır. Özellikle konakçıyı yani kurbanı bulmak için karbondioksite güvenirler. Nefes verdiğimizde ciğerlerimizdeki karbondioksit havayla hemen karışmaz. Sivrisinekler kendilerini bu karbondioksit darbelerine yönlendirmeye başlar ve ortamdaki havanın içerdiğinden daha yüksek konsantrasyonları algıladıkça rüzgara karşı uçmaya devam ederler. Sivrisinekler karbondioksit yardımıyla 50 metreye kadarki hedeflere kilitlenebilirler.

Hedeflerine bir metre civarı yaklaştıklarında yöntemler daha özelleşmeye başlar. Yakın çevrede sivrisinekler, cilt sıcaklığı, su buharının varlığı ve rengi de dahil olmak üzere kişiden kişiye değişen birçok faktörü hesaba katar. Bilim insanları, sivrisineklerin bir kişiyi diğerine tercih ederken güvendiği en önemli değişkenin cildimizde yaşayan mikrop kolonileri tarafından üretilen kimyasal bileşikler olduğunu düşünüyor. Ter bezlerinin salgıları, hava yoluyla sivrisineklerin başındaki koku alma sistemine alınan uçucu bileşiklere dönüşür. Bu kimyasal salgılar 300'den fazla farklı bileşik içerir. Genetik çeşitlilik ve çevreye bağlı olarak kişiden kişiye değişir. Öyle ki, aynı evde yaşayan kan bağı olan bireylerin bile salgıladıkları kimyasalların oranlarında farklılıklar olabilir.

Küresel iklim değişikliği ile birlikte sivrisineklerin ortaya çıkabileceği alanlar gitgide çoğalıyor, eskisine göre daha uzun ve sıcak geçen mevsimler sivrisineklere en iyi yaptıkları şey olan üreme fırsatını artırıyor. Bazı sivrisinek cinsleri insan olmadan üreyemez. Bu cinsin yalnızca  dişi olanları kan emer. Çünkü yumurtlayabilmek için kanımızdaki proteine ihtiyaçları vardır. Erkek sivrisinekler ise çiçek özleri ile beslenir. Dişi sivrisinekler ise insandan aldığı kanı emdikten sonra birkaç gün dinlenmeye çekilir. Bu sürede emdiği kanı sindirir. Böylece gerekli protein üretilir ve yumurtalar gelişir. Bu süreç 2-3 günde tamamlanır.

Aslında sivrisinekler günümüze kadar gelmiş bilinen en ölümcül hayvan olarak kabul edilir. Bazı bilim insanları sivrisineklerin, çeşitli hastalıkların ve parazitlerin yayılması yoluyla dünya üzerinde bugüne kadar yaşamış tüm insanların yarısından fazlasının ölümüne sebep olduğunu tahmin etmektedir. Bugün de dünya üzerinde ölümcül sivrisinekler vardır.

Kaynakça
  1. http://time.com/3311624/why-mosquitoes-bite/
  2. http://www.smithsonianmag.com/science-nature/why-do-mosquitoes-bite-some-people-more-than-others-10255934/?no-ist
  3. Bellani, L. L. (2015). Why Mosquitoes Bite Some People More Than Others: Metabolic Correlates of Human Attraction in Aedes aegypti.

Benzer Makaleler

Arılar Kovanlarını Nasıl Koruyor; Propolis ve Arı Sütü
Ilık Süt İçtiğimizde Neden Uykumuz Gelir?
Ağaçlar Neden Reçine Üretir?
Uyku Gerçekten Dinlendirir Mi?
Tükürük Ne İşe Yarar?
Böceklerde Bacak Çeşitliliği
Bal Arısı Kolonilerinde Görülen Salgın: Deforme Kanat Hastalığı
Tembel Hayvanlar Neden Tembeldir?
Evde Kendi Yeşilliğinizi Yetiştirmenin Yolları
Güneş'e Bakınca Neden Hapşırırız?
ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER