Konya Bilim Merkezi BilimUp

Evrende Yalnız Olup Olmadığımıza Dair Bir Denklem: Drake Denklemi

5 dk
228

Gözlemleyebildiğimiz kadarıyla dahi evrenin büyüklüğü bazı algılarımızı bozguna uğratacak derecedir. Evrenin bunca büyüklüğü ile akıllara hep “Başka bir yerlerde bir başka canlılık bir başka medeniyetin var mıdır?” sorusu gelir. Bu sorunun cevabını bir çok biçimde aramıştır insanlar ve birçok farklı yorumlama geliştirmişlerdir. Peki ya bu soru için bir denklem kurulabilir mi? İşte evrende en azından içinde bulunduğumuz Samanyolu galaksisinde yalnız olup olmadığımıza dair bir denklem, bir hesaplama : Drake denklemi.

1961'de Gökbilimci Frank Drake, galaksimizde kaç tane tespit edilebilir dünya dışı uygarlığın var olabileceğini tahmin etmek için bir denklem kurmuştur. Her değişkenin uzaylı yaşamı ve gelişimi için çok önemli birer faktörü temsil eden bir denklem. Bu basit formülasyon genellikle "bilimdeki E= mc2 'den sonra en ünlü denklem” olarak kabul edilir ve bunu neredeyse her astronomi ders kitabında bulabilirsiniz.

Drake Denklemi, diğer gezegenlerde istatistiksel olarak yaşam olasılığını ortaya koymayı amaçlayan bir denklemdir. Green Bank denklemi olarak da adlandırılan Drake denklemi, diğer astronomik, biyolojik ve psikolojik faktörlerin bir fonksiyonu olarak Samanyolu Galaksisindeki teknik olarak gelişmiş uygarlıkların sayısını verdiğini iddia eden denklemdir. Büyük ölçüde ABD'li astrofizikçi Frank Drake tarafından formüle edilen bu denklem, ilk olarak 1961'de Drake denklemi, W.Va'daki Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi'nde düzenlenen "dünya dışı zeka arayışı" (SETI) konulu bir konferansta tartışılmıştır.




Etkinliği planlarken, Drake tartışmayı SETI için Samanyolu Galaksisindeki bir sinyal alınabilecek derecede gelişmiş uygarlıkların tahmini sayısını ifade edebilmek amacıyla bu basit denklemi düzenlemiştir. Denklemi, birbiriyle çarpıldığında, şu anda akla yatkın bir şekilde yakalanabilecek sinyaller yayınlayan toplumların sayısını veren şu yedi faktörden oluşturmuştur.

R* faktörü galaksideki ortalama yıldız oluşum oranıdır. Fp gezegen sistemlerine sahip yıldızların oranını belirtir. ne Ekolojik olarak yaşamın kökenine uygun bu tür sistemlerdeki gezegen sayısını ifade eder. fl, üzerinde yaşamın fiilen geliştiği bu tür gezegenlerin oranıdır. fi, üzerinde yaşamın zeki bir forma evrildiği bu tür gezegenlerin oranının belirtecedir. fc ise zeki yaşam formunun en azından yıldızlararası radyo iletişimi geliştirebilmiş olma yeteneğine sahip yüksek teknoloji icat ettiğine dair bir orandır. Son olarak L faktörü bu tür gelişmiş uygarlıkların ortalama ömrünü ifade eder. Bu son terim, L, açıkça uzaylı davranışına bağlıdır. Astronomi veya biyoloji alanındaki çalışmalarla ölçebilebilen bir faktör değildir. Kendi deneyimlerimizden bir asırdan daha kısa bir süre olduğu düşünülmüştür. Fakat L'yi tahmin etmek için çok az temelimiz bulunmaktadır. Farkedildiği gibi her bir faktör için tahmin edilebilinecek sayılar çok az biliniyor ve denklemin sağ tarafındaki her faktörle birlikte belirsizlik giderek artmaktadır.

Bu faktörler için yaygın olarak alıntılanan ve en iyi ihtimal olarak bilinen değerlere göre, gelişmiş bir uygarlığın göstergesi olarak kabul edilen radyo astronomiye ulaştıktan sonraki on yıl içinde uygarlıklar karakteristik olarak kendilerini yok ediyor ise N = l olur ve bu da Galaksi'de karasal araştırmacıların iletişim kurabileceği başka akıllı yaşam formu yok demektir. Öte yandan, medeniyetlerin yüzde birinin kendileriyle yaşamayı öğrendiği varsayılırsa, o zaman N = 1.000.000 olur ve en yakın gelişmiş medeniyet ortalama olarak birkaç yüz ışıkyılı uzaklıkta olacaktır.

Drake Denklemi tasarlandığından bu yana altmış iki yıl geçti. 1961'de bilinen tek terimden daha fazla terim için kayda deper veriler elde edildi mi sorusunun cevabı ise malesef hayır. Aslında, gezegenlere sahip yeni yıldızların oranını ve karmaşık yaşam için uygun güneş sistemi başına ortalama gezegen sayısını veren terimler dışında bu konuda çok az ilerleme kaydedilmiştir. 1961 Green Bank toplantısının katılımcıları, ilk olarak yüzde 100'e yakın olduğunu, sonrasında ise yaklaşık bir olduğunu düşündüler. Her iki tahmin de, 1995'ten beri binlerce ötegezegenin keşfedilmesine dayanan modern tahminlerin iki veya üç katı kadardır.

Pek çok kişi, diğer yıldız sistemlerinin hırslı toplumlar tarafından kolonileştirilmesi gibi orijinal formülün bir parçası gibi görünmeyen gerçekleri açıklamak için terimler ekleyerek Drake Denklemine değişiklikler önermişlerdir. Bir başka grup ise tek terimleri matematiksel dağılımlarla değiştirerek matematikte değişiklikler önermişlerdir. Ancak Drake'e göre, bu iyileştirmelerin hiçbiri gerekli değil ve denklemi herhangi bir temel ve anlamlı şekilde değiştirmiyorlar.

Drake Denklemi "çözülemez" ve hatta doğru bir şekilde hesaplanamazken, dünya dışı yaşam ve zeka hakkındaki tartışmalar için hatırı sayılır bir fayda sağlamaktadır. Ayrıca bu ünlü formülasyonun, Mars'ın çetin arazilerini araştırma çabalarımızdan uzaylı sinyalleri için son derece yüksek teknolojili aramalarımıza kadar SETI Enstitüsünün tüm araştırma faaliyetlerini kapsaması da dikkat çekicidir. Açıkçası bu denklem enstitünün üzerine inşa edildiği yapı iskelesi niteliğindedir.


Kaynakça
  1. Drake, F. (1961). The Drake Equation. See http://www. activemind. com/Mysterious/Topics/SETI/drake_equation. html.
  2. https://www.seti.org/drake-equation-index
  3. https://www.britannica.com/science/Drake-equation
  4. https://informationisbeautiful.net/visualizations/the-drake-equation/
  5. https://en.wikipedia.org/wiki/Drake_equation
  6. Maccone, C. (2012). The statistical Drake equation. In Mathematical SETI (pp. 3-72). Springer, Berlin, Heidelberg.
  7. Wallenhorst, S. G. (1981). The Drake equation reexamined. Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society, 22, 380.
  8. Ćirković, M. M. (2004). The temporal aspect of the Drake equation and SETI. Astrobiology, 4(2), 225-231.
  9. Benford, J. (2021). A drake equation for alien artifacts. Astrobiology, 21(6), 757-763.
  10. Walters, C., Hoover, R. A., & Kotra, R. K. (1980). Interstellar colonization: a new parameter for the Drake equation?. Icarus, 41(2), 193-197.

Benzer Makaleler

Gitmeden, Görmeden Gökyüzündeki Varlıkları Nasıl Bilebiliyoruz?
Yeni Bir Tat Daha Olabilir Mi?
Yağmur Neden İnsanların Uykusunu Getirir? Yağmurun Uyku Üzerindeki Etkisi
Sıcak Ortamlar Neden Uyku Getirir?
Neden Kediler Islanmaktan Nefret Ediyor?
Köpeklerin Dilleri Aracılığıyla Terlediğini Biliyor Muydunuz?
Yapay Örümcek Ağı Mümkün Mü?
Heimlich Manevrası Nedir? Nasıl Uygulanır?
Ajan Portakal, Vietnam Savaşı
Ya Beynimizin %100’ünü Kullanabilseydik?
ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER