Konya Bilim Merkezi BilimUp
 / 

Yeni Nesil Korku FoMO: Gelişmeleri Kaçırma Korkusu

Elmas Nur İbaoğlu
4 dk
545

Yakın geçmişte hayatımıza giren bilişim teknolojileri ve internet devamlı kovalasak da yetişemediğimiz bir gelişim hızına sahip. Bu anlık değişim ve gelişim ile birlikte hayatımız önceye göre çok kolaylaşmış durumda. Artık oturduğumuz yerden kalkmadan haber alma, eğlenme, iletişim kurma ya da sağlığımızla ilgili çeşitli işlemler gerçekleştirme olanağına sahibiz. Kalıplaşmış ifadeyle “Yalnızca bir tık uzağımızda” olan tüm bu olanaklar ve kolaylıklar dışında hayatımıza bazı olumsuz kavramlar da girdi. Yeni nesil bir duygu olan gelişmeleri kaçırma korkusu da onlardan biridir.


FoMO Nedir?

İngilizcede “Fear of Missing Out” kavramının kısaltması olarak kullanılan FoMO kavram olarak gelişmeleri kaçırma korkusu anlamına gelmektedir. Tanım olarak ise bireyin iletişimde olduğu ya da takip ettiği diğer insanların, ödül niteliğinde çeşitli deneyimlerde bulunuyor olabileceğine dair bir endişesinin olması anlamına gelmektedir. Özellikle sosyal medyada gördüğümüz şeylerden kaynaklanan, diğer insanların katılacağı heyecan verici etkinlikleri kaçırabileceğimize dair endişeli bir duygu olarak tanımlanan FoMO başkalarının daha iyi bir yaşantısı olduğuna dair inançları içermektedir.

İlk defa 1996 yılında Der Herman tarafından ortaya atılan FoMO kavramı başlarda ekonomi ve yatırımla ilgili bir kavram olarak kullanılmıştır. Son yıllarda ise internetin gelişmesi sonucu ortaya çıkan Facebook ve genel anlamda sosyal medya kullanımı ile ilişkili bir kavram haline gelmiştir. Sosyal medya araçları gün geçtikçe artan miktarda sosyal bilgiyi bizlere aktarmaktadır. Bu mecralarda artan paylaşımlar, gerçekleşen olaylar, sohbetler ve etkinlikler hakkında eş zamanlı bilgi sahibi olma kolaylığı ise bireylerin bu bilgilerdeki güncellemeleri takip etme ihtiyacını doğurmuştur.

FoMO ve Olumsuz Etkileri

FoMO’nun olumsuz etkileri arasında en çok dikkat çeken sosyal medya bağımlılığı olarak görülmektedir. Bireyin diğer insanların yaşantılarında olup bitenden haberdar olamayacağına ilişkin yaşadıkları korku gelişmeleri kaçırma korkusu olarak ifade edilmiştir. Bu korku ise bireyin Instagram, Facebook, Twitter gibi çeşitli sosyal medya platformlarında normalden daha sık ve daha uzun süreli vakit geçirmesi ile sonuçlanmaktadır. Bu durum ise sosyal medya kullanımını sağlıksız bir hale getirmekte ve sosyal medya bağımlılığına sebep olabilmektedir.


Bununla birlikte akıllı telefon bağımlılığı, internet oyun oynama bozukluğu, odaklanmanın azalması, yüz yüze kurulan iletişimin azalması ve kalitesinin düşmesi, düzensiz uyku, sorumlulukları erteleme, stres seviyesinin artması, dikkat bozukluğu, zaman kaybı, depresyon ve anksiyete gibi farklı olumsuz etkileri olduğu belirtilmiştir.

FoMO Nedenleri ve Belirtileri Nelerdir?

Özellikle teknolojik gelişmelerin arttığı dönemlerde büyüyen Y ve Z kuşağındaki insanlarda FoMO’nun daha çok görüldüğü ortaya koyulmuştur. Teknolojik gelişmeler sonucunda insanlık tarihi kadar eski olan merak duygusunun artması ve daha kolay giderilmesi de bir başka neden olarak görülmektedir. Akıllı telefon kullanımının fazla olması, bireyin aidiyet ihtiyacı, rekabetçiliğin yüksek olması ve gösterişte bulunma arzusu gibi farklı durumlar FoMO’nun nedenleri arasında sayılmaktadır. Ayrıca insan ilişkilerinin sanal ortama kaymasıyla birlikte ilişki ihtiyacının sosyal mecralarda karşılanması da gelişmeleri kaçırma korkusuna sebep olabilmektedir. Mutsuzluk, kaygı ve asabiyet gibi olumsuz duygulardan kurtulma isteği de FoMO’nun nedenleri arasındadır.

Gelişmeleri kaçırma korkusuyla ilgili yapılan çeşitli çalışmalar FoMO belirtilerine dair farklı sonuçlar ortaya koymuştur. Bu belirtilerden bazıları şu şekildedir:

  • Sosyal platformlarda görülen tüm cezbedici etkinlikleri yapma, cazip görünen yerlerde gitme isteği,
  • Sosyal ortamlarda iletişim içerisindeyken bile sosyal medya platformlarını takip etme ve kontrol etme,
  • Sürekli sosyal medyada paylaşımlarda bulunma,
  • Sosyal medyada takip edilen birinin düzenlediği ya da içinde bulunduğu etkinlikten haberi olmadığında kendini kötü hissetme,
  • Sosyal mecralarda yaşananlara bakarak insanlara yetişemediği, onların gerisinde kaldığı hissi,
  • Diğer insanların sosyal medya paylaşımlarının etkisinde çok kalma,
  • Dışarıdayken mobil cihazının batarya işaretinin kırmızıya dönmesi sonucu gelişmelerden habersiz kalınacağına dair panik ve endişe duyma,
  • Sosyal medyada geçirilen zaman ve kullanım şekli ile ilgili diğer insanlara yalan söyleme


FoMO İle Baş Etmek İçin Neler Yapılabilir?

Yapılan araştırmalar sonucunda gelişmeleri kaçırma korkusu ile baş edebilmek için sunulan çeşitli öneriler şu şekildedir:

  • Olumsuz duygulardan kaynaklanan FoMO’yu azaltmak için sizi mutlu eden ve yapmaktan keyif aldığınız aktivitelerin sayısını artırabilirsiniz.
  • Gelişmeleri kaçırma korkusu ile karşılıklı bir etkileşim içerisinde bulunduğundan sosyal medya kullanımını kontrol etmeye çalışabilirsiniz.
  • Olumlu duygu ve düşüncelere odaklanarak yaşantınızda bu duyguların daha baskın olmasını sağlamaya çalışabilirsiniz.
  • Kendi ilgi alanlarınıza yönelerek diğer insanların yaşantısıyla kendinizinkini kıyaslamaktan uzak durmayı deneyebilirsiniz.
  • Sosyal medyada yapılan paylaşımlar bireylerin yaşantılarının sadece bir kısmını filtrelenmiş şekilde aktarmaktadır. Bu paylaşımların gerçeğe bağlı olmadığını kendinize hatırlatabilirsiniz.
  • Sosyal medya paylaşımlarından uzak kalarak ana odaklanmayı deneyebilirsiniz. Arkadaşlarınızla bir kahve içmek, sevdiklerinizle bir film izlemek gibi sosyal ilişkilerinizi fiziksel ortamlara taşımayı deneyebilirsiniz.

Kaynakça
  1. Cambridge Dictionary (2023) FOMO. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/fomo  Erişim Tarihi: 23.05.2023 
  2. Koçak, M., Traş, Z. (2021). Üniversite Öğrencilerinde Sosyal Medya Bağımlılığı ile Sosyal Ortamlarda Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Yaşamın Anlamı Arasındaki Yordayıcı İlişkiler. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(3), 1618-1631.
  3. Przybylski, A. K., Murayama, K., Dehaan, C. R., & Gladwell, V. (2013). Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Computers in Human Behavior, 29, 1841–1848. http://dx.doi.org/10.1016/j.chb.2013.02.014 
  4. Tanhan, F., Özok, H. İ. ve Tayiz, V. (2022). Gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO): Güncel bir derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14(1). 74-85. DOI: 10.18863/pgy.942431
  5. Traş, Z. ve Öztemel, K. (2019). Facebook yoğunluğu, gelişmeleri kaçırma korkusu ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Addicta: The Turkish Journal on Addictions 6, 91−113. http://dx.doi.org/10.15805/addicta.2019.6.1.0063 
  6. Yuan, G., Elhai, J. D. ve Hall, B. J. (2021). The influence of depressive symptoms and fear of missing out on severity of problematic smartphone use and Internet gaming disorder among Chinese young adults: A three-wave mediation model. Addictive Behaviors, 112. 1-8. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2020.106648 
Benzer Makaleler
Herkesten Üstün Olduğunu Zannetmek: Narsizm
Görgülü Kuşlar Neden Gördüğünü İşler?
“Öpeyim De Geçsin!” Sözü Bilimsel Bir Gerçekliğe Sahip Olabilir Mi?
“Her Şey Senin Kafanın İçinde!”: Dijital İletişimde Şiddet
Öfke Duygusu Hedefinize Ulaşmanızı Kolaylaştırır Mı?
Şarkılar Neden Aklımızda Bozuk Plak Gibi Çalıp Durur?
Nostalji Sevmeye Programlı Olabilir Misiniz?
Düzeni Sağlamak; Kırık Camlar Teorisi
Parkinson Yasası  Nedir?
Cahil Cesareti: Dunning-Kruger Sendromu
ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER