Konya Bilim Merkezi BilimUp

Midyeler Nasıl Suya Dayanıklı Yapıştırıcı Yapar?

İlknur Bahçıvan
3 dk
754

Günümüzde birçok süper yapışkan kuru yüzeylerde mükemmel sonuç vermektedir. Ancak su altında bunu iyi yapabilen bir madde şimdilik bilinmemektedir. Bir yapıştırıcı alır ve suyla temasını sağlarsanız yapıştırma işlevini yitirdiğini göreceksiniz. Ancak Mavi midyelerin (Mytilus edulis) su altı yapıştırıcı yetenekleri sayesinde bu durum oldukça farklıdır çünkü güçlü su altı yapıştırıcısı üreterek kayalara veya midye arkadaşlarına bağlı kalmayı başarırlar. Peki ya bunun sırrı nedir? Yapılan bir araştırmada on yıllık bir çalışmanın ardından midyelerin su altı yapıştırıcı özelliğinin sırrı çözülmüş gibi görünüyor. Haydi yapılan araştırma detaylarını yakından inceleyelim.



 

Mavi Midyelerin Sırrı

Mavi midyeler (Mytilus edulis) hayatlarını okyanuslardaki kayalara yapışarak geçirirler. Suda ürettikleri yapıştırıcı ile istediği yere yapışıp yıllarca kalabilirler. Yapıştıkları bu kayalarda, şiddetli dalgalara maruz kalmalarına rağmen yine de yerlerinden sökülmezler. Midyelerin yapışkanlarını ürettikleri özel mekanizma şimdiye kadar gizemini korumuştur çünkü her şey midye ayağının içinde gizli olarak gerçekleşmektedir. Science dergisinde yayımlanan bir makalede, McGill liderliğindeki uluslararası araştırma ekibi midyelerin su altı yapıştırıcıları ürettiği hücresel mekanizmaları ortaya çıkarmayı başarmıştır.

Araştırmacılar, midye ayağının içinde, yapıştırıcıyı yapmak için bir araya gelen mikro boyutta kanallar olduğunu keşfetmişlerdir. Midye hücreleri içerdikleri küçük keseciklerde yoğunlaştırılmış sıvı proteinler barındırır. Ayrıca yaşadıkları su içerisinde bulunan demir ve vanadyum iyonlarını da keseciklerinde depolarlar. Sonrasında bu metal iyonlar ile bu sıvı proteinler mikro kanallara yavaşça salınır. Böylece sıvı protein katı bir yapıştırıcı görevi görerek sertleşir. Ayrıca araştırmacılar yapıştırıcının sertleşmesinde vanadyumun önemli bir rol oynadığına inanmaktalar ve bu alanda çalışmalarını sürdürmektedirler.

Kısaca midyeler güçlü yapıştırıcılarını ayaklarındaki salgı bezlerinde, metal iyonlarını sıvı proteinlerle karıştırarak 2-3 dakika içinde salgılayarak üretebilirler. Bilim insanları yıllardır ilk önce doğayı incelemekte ve sonrasında doğada bulunan sistemleri taklit ederek madde, sistem ve alet geliştirmektedir. Midye yapıştırıcısının çok güçlü darbelere bile dayanıklı olması bilim insanlarına yüksek performanslı yeni nesil yapıştırıcılar ve plastiklerin üretimi için ilham kaynağı olmuştur. Islak yüzeylerde hızlı ve iyi yapışabilecek bir yapıştırıcı üretmek ıslak dokulara uygulanacak yara bantları üretiminde, su alan bölgeleri kapatmayı sağlayan malzeme üretiminde ve daha birçok alanda oldukça yararlı olacaktır. 

Kaynakça
  1. Tobias Priemel et al. Microfluidic-like fabrication of metal ion-cured bioadhesives by mussels. Science, 2021 DOI: 10.1126/science.abi9702 
  2. McGill University. (2021, October 7). How mussels make a powerful underwater glue: Discovery could advance production of high-performance next generation adhesives and plastics. ScienceDaily. Retrieved October 16, 2021 from
  3. www.sciencedaily.com/releases/2021/10/211007145749.htm 
  4. Goho, A. Marine Superglue: Mussels Get Stickiness From Iron in Seawater, Science News Online, 2004,165.  
Benzer Makaleler
Bitkiler de Konuşur
Kahve ya da Çay Tercihimizi Genler mi Belirler?
Arılar Kovanlarını Nasıl Koruyor; Propolis ve Arı Sütü
Uyku Gerçekten Dinlendirir Mi?
Hapşırmak Sadece İnsanlara Mı Özgüdür?
Böcekler Neden Işık Etrafında Toplanır?
Aksolotl Semenderleri Beyinlerini Nasıl Yenileyebiliyor?
Acıyı Algılayamayan Beynimiz Nasıl Ağrıyor?
İlk Hücre Teorisi: Yaşam Nasıl Ortaya Çıktı?
İlaçlar Nasıl Onaylanıyor?
ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER