Kütahya'daki Tavşanlı Höyük kazılarında, yaklaşık 4 bin yıl önce henüz kurumamış kerpiç üzerine basan bir köpeğin pati izleri ortaya çıkarıldı. Tunç Çağı'na ait bir yapının yıkıntıları arasında bulunan izler, binlerce yıl önceki gündelik yaşamın izlerini günümüze taşıyor.
Kütahya'nın Tavşanlı ilçesinde yürütülen arkeolojik kazılarda, yaklaşık 4 bin yıllık köpek pati izlerinin bulunduğu bir kerpiç ortaya çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 26 Ekim 2026'da duyurulan keşif, Tunç Çağı'nda yaşayan insanların kullandığı yapı malzemelerinde hayvanların bıraktığı izlerin de korunabildiğini gösteriyor.
Pati izlerini taşıyan kerpiç, yangın geçirerek yıkılan bir yapının molozları arasında bulundu. Araştırmacıların değerlendirmesine göre izler, kerpiç henüz kurumamışken üzerinden geçen bir köpek tarafından bırakıldı. Kerpicin kuruyarak sertleşmesiyle yüzeyindeki izler korundu.
Daha sonra bir evin duvarında kullanılan yapı malzemesi, binlerce yıl boyunca arkeolojik kalıntıların arasında kaldı.
Tunç Çağı'nda kerpiç, yerleşimlerde kullanılan yapı malzemelerinden biriydi. Toprak, su ve samanın karıştırılmasıyla hazırlanan kerpiç hamuru, kalıplara yerleştiriliyor ve güneşte kurumaya bırakılıyordu.
Tavşanlı Höyük'te bulunan örnek de bu üretim sürecinin izlerini taşıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının açıklamasına göre bir köpek, kurumaya bırakılan kerpicin henüz yumuşak olan yüzeyine bastı. Hayvanın patileri, malzeme üzerinde çukur biçiminde izler oluşturdu. Kerpicin kurumasıyla yüzey sertleşti ve pati izleri malzemenin bir parçası hâline geldi. Böylece o sırada gerçekleşen kısa süreli bir olayın fiziksel izi korunmuş oldu.
Arkeolojik buluntuların günümüze ulaşmasında, yapıldıkları malzemenin özellikleri ve zaman içerisinde bulundukları ortamın koşulları önemli rol oynuyor.
Tavşanlı Höyük'teki kerpiç, kuruduktan sonra bir evin duvarında yapı malzemesi olarak kullanıldı. Söz konusu yapı, Tunç Çağı'nda yangın geçirdi ve yıkıldı. Pati izlerini taşıyan kerpiç de yıkıntıların arasında kaldı. Arkeolojik kazılar sırasında ortaya çıkarılan bu parça, yaklaşık 4 bin yıl önce kerpiç üzerinde oluşan izleri günümüze taşıdı.
Ancak buluntunun ayrıntılı korunma koşullarına, yangının malzeme üzerindeki fiziksel etkilerine ve laboratuvar incelemelerine ilişkin özel bir bilimsel rapor henüz yayımlanmış değil.
Tavşanlı Höyük, Kütahya'nın Tavşanlı ilçesinde, Tavşanlı Ovası'nda yer alan önemli bir arkeolojik yerleşim alanı.
Tavşanlı Kaymakamlığının paylaştığı bilgilere göre höyük, en az 45 hektarlık yayılım alanıyla Batı Anadolu'nun büyük tarih öncesi yerleşimleri arasında bulunuyor. Bölgede gerçekleştirilen arkeolojik ve jeoarkeolojik çalışmalar, yerleşim geçmişinin yaklaşık 8 bin yıl öncesine kadar uzandığını gösteriyor. Höyükte Tunç Çağı'na ait yerleşim kalıntıları da önemli bir yer tutuyor. Arkeolojik araştırmalar, MÖ 3200'lerden itibaren bölgede gelişen yerleşim düzeni ve yapılaşma hakkında bilgiler sağlıyor.
Kazılarda ortaya çıkarılan yapılar, çeşitli kullanım eşyaları ve diğer arkeolojik buluntular, Batı Anadolu'nun Tunç Çağı'ndaki yerleşim düzeninin anlaşılmasına katkıda bulunuyor.
Tavşanlı Höyük'teki arkeolojik kazılar, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Erkan Fidan başkanlığındaki ekip tarafından yürütülüyor. Yerleşimdeki kazı çalışmaları 2021 yılında başladı. Araştırmalarda Tunç Çağı'na ait mimari yapılar, üretim faaliyetleri ve gündelik yaşamla ilişkili arkeolojik kalıntılar inceleniyor. Tavşanlı Höyük'te önceki yıllarda gerçekleştirilen çalışmalarda farklı dönemlere ait seramikler, idoller ve çeşitli yapı kalıntıları da ortaya çıkarıldı.
2025 yılında Höyük dergisinde yayımlanan bir araştırmada, kazılarda bulunan MÖ 3. binyıla ait idoller incelendi. Bu çalışma, yerleşimin maddi kültürüne ilişkin akademik araştırmaların örneklerinden birini oluşturuyor.
Yaklaşık 4 bin yıllık pati izleri ise yerleşimdeki mimari kalıntılardan farklı olarak, hayvanların gündelik çevrede bıraktığı doğrudan izlerden birini belgeliyor.
Arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan çanak çömlekler, yapı kalıntıları ve çeşitli kullanım eşyaları, geçmişte yaşayan toplulukların üretim yöntemleri ve gündelik faaliyetleri hakkında bilgi sağlıyor. Pati izleri gibi buluntular ise belirli bir anda gerçekleşen bir hareketin fiziksel kaydını koruyabiliyor. Tavşanlı Höyük'te bulunan kerpiç, yaklaşık 4 bin yıl önce yapı malzemesinin hazırlanması sırasında bir köpeğin bulunduğu alandan geçtiğini gösteriyor.
Bu bulgu, yerleşim alanındaki insan faaliyetleri ile hayvanların varlığına ilişkin somut bir arkeolojik veri sunuyor. Bununla birlikte, yalnızca pati izlerinden hareketle söz konusu köpeğin hangi amaçla beslendiği, bir haneye ait olup olmadığı veya yerleşimdeki diğer hayvanlarla ilişkisi hakkında kesin sonuçlara ulaşmak mümkün değil.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 26 Ekim 2026'da yaptığı açıklamada Tavşanlı Höyük'teki yeni buluntuyu kamuoyuyla paylaştı.
Ersoy, kerpicin Tunç Çağı'nda yangın geçirerek yıkılan bir yapının molozları arasında bulunduğunu ve daha önce bir evin duvarında kullanıldığını belirtti. Bakanlık, buluntunun yaklaşık 4 bin yıl önceki gündelik yaşamın küçük bir ayrıntısını koruduğuna dikkat çekti. Açıklamada ayrıca 2021 yılından bu yana kazıları yürüten Prof. Dr. Erkan Fidan ve ekibinin çalışmalarına değinildi.
Tavşanlı Höyük'teki buluntu, arkeolojik araştırmalarda yalnızca büyük yapılar ve değerli eserlerin değil, günlük yaşam sırasında oluşan izlerin de bilgi kaynağı olabileceğini gösteriyor. Henüz kurumamış bir kerpiç üzerinde oluşan pati izleri, yapı malzemesinin hazırlanması sırasında yaşanan kısa bir anın günümüze kadar korunmasını sağladı. Yaklaşık 4 bin yıllık bu izler, Tunç Çağı'ndaki yerleşim yaşamının araştırılmasına katkıda bulunan yeni bir arkeolojik buluntu olarak kayıtlara geçti.
1. https://www.aa.com.tr/tr/kultur/tavsanli-hoyuk-kazilarinda-yaklasik-4-bin-yillik-pati-izleri-bulundu/4100995
2. https://tavsanli.gov.tr/tavsanli-hoyuk
3. https://www.hoyuk.gov.tr/tam-metin/131/tur
4. https://basin.ktb.gov.tr/TR-405103/arkeoloji-dunyasinda-heyecan-dorukta.html
