Konya Bilim Merkezi BilimUp
 / 

ASMR Odaklanmayı Nasıl Kolaylaştırır?

Elmas Nur İbaoğlu
5 dk
1594

Hemen hemen hepimiz annemizin bizi uyutmadan önce kısık sesle okuduğu o masalların ya da söylediği ninnilerin bünyemizdeki etkisini hatırlarız. O rahatlama hissi ve güven duygusuyla birlikte bir de annemizin usul usul saçımızı okşaması bir karıncalanma hissi ile bizi huzurlu bir uykuya yolcu eder. Peki ya daha önce hiç kitap sayfalarının çevrilmesi gibi belirli ses örüntülerinin olduğu ortamlarda, örneğin kütüphanelerde neden daha kolay odaklandığınızı düşünmüş müydünüz? Ya sizlere bu iki örneğin de bilimsel bir temele dayandığını söylesem.

ASMR Nedir?

Son zamanlarda sosyal medya platformlarında fazlasıyla dikkat çeken sabun kesme videolarına ya da insanların iştah kabartan bir şekilde (!) bir şeyler yediği mukbang videolarına denk gelmişsinizdir. ASMR (Autonomous Sensory Meridian Response/Otonom Duyusal Meridyen Tepki) olarak bilinen bu durum bazı gündelik görsel ve işitsel tetikleyiciler sonucu oluşan, genellikle kafa derisinden aşağı doğru hareket eden hoş bir fizyolojik karıncalanma olarak tanımlanmaktadır. Kökeni 2009 yılında Maria isimli bir YouTuber’ın sakinleştirici bulduğu çeşitli sesleri kaydederek “Gentle Whispering” adlı kanalında paylaşmasına dayanan ASMR farklı türlere sahiptir.

ASMR Türleri Nelerdir?

Bireylerde rahatlamayı tetikleyen ASMR uyaranları (trigger) işitsel, görsel, dokunsal ya da kokusal olarak gruplanmıştır. Bireysel farklılıklardan kaynaklanan bu sınıflamadaki tetikleyicilere fısıltılı konuşmalar, fısıltıya okunan kitaplar ya da söylenen şarkılar gibi aktiviteler örnek verilebilmektedir. Öte yandan yemek yiyen insanların videoları, saçını fırçalayan birinin görüntüleri, kişinin tırnaklarıyla çeşitli nesnelerde ya da yüzeylerde çıkardıkları sesler gibi pek çok farklı durumun da ASMR için tetikleyici olabildiği görülmektedir. ASMR içerikleri arasında en fazla yer tutanlardan biri de şüphesiz “Kişisel Dikkat (Personal Attention)” videolarıdır. Bu ASMR türünde içerik üreticisinin kamera merceğiyle bakışması izleyicide göz teması kurduğu hissi uyandırmaktadır. İzleyicilere önemsendiğini hissettirecek ya da motivasyonlarını artıracak sözlerin söylenmesi de bu videoların içeriğini oluşturmaktadır.

ASMR’ın Faydaları Nelerdir?

Anlamsız bir duyu uyarılması gibi görünse de tıp ve psikoloji gibi alanlarda yapılan bilimsel araştırmalar ASMR videolarının izleyiciler üzerinde psikolojik ve fizyolojik bazı yararları olduğunu ortaya koymuştur. ASMR videoları izleyen bireylerde depresif belirtilerin azaldığı, stresin azaldığı, kalp ritminde yavaşlama olduğu saptanmıştır. Özellikle uykusuzluk ve depresyon problemleri yaşayan insanlarda önemli ölçüde gevşeme ve rahatlama sağlandığı ve ASMR videolarının bu insanların daha iyi bir ruh haline geçmelerine yardımcı olduğu gibi dikkat çekici sonuçlar da göze çarpmaktadır. Son birkaç yılda beyin görüntüleme teknikleri ile gerçekleştirilen çalışmalar ASMR videolarının izlenmesi sırasında bireylerin beyinlerinde gevşeme ile ilişkili dalgalar olan alfa beyin dalgalarının sayısında artış olduğunu göstermektedir. Modern hayatın gürültülü şehirlerinde yaşayan bizlerin iyi oluş düzeyini artıran ASMR’ın aynı zamanda kronik ağrılar gibi farklı fizyolojik problemlerin belirtilerini de azalttığı gözlemlenmiştir. Yapılan araştırmaların büyük çoğunluğunda ASMR videolarının bireylerin kaygı düzeyleri üzerinde hafifletici etkisinin olduğu görülmektedir.

ASMR Odaklanmayı Kolaylaştırır Mı?

Bu sonuçlar araştırmacılar tarafından ASMR videolarının bireylerde mutluluğu ve rahatlamayı artırma potansiyelinin yanında üzerinde uğraşılan herhangi bir göreve konsantre olma yeteneğini yükseltme gibi bir etkisinin de olabileceği şeklinde değerlendirilmiştir. Nitekim bazı çalışmalar ASMR videoları izleyen bireylerin farkındalık düzeylerinin izlemeyenlere oranla daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. ASMR videolarının, bireylerin dikkat sürecinde aktif rol oynayan dopamin hormonunun salınımını tetikleyerek dikkati kolaylaştırdığı tespit edilmiştir. Tıp fakültesi öğrencileriyle gerçekleştirilen bir çalışmada katılımcılar herhangi bir müdahalenin olmadığı kontrol grubu ve iki hafta boyunca uyumadan 20 dk öncesinde kendilerine ASMR uygulanan müdahale grubu olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bu araştırma sonucunda uyumadan 20 dk önce ASMR uygulanan gruptaki katılımcıların dikkat işlevlerinde anlamlı artışlar olduğu saptanmıştır. Ayrıca ASMR içerikli, konuşma ya da talimat olmaksızın sadece saatlerce ders çalışan insanların görüntülerinden oluşan “Benimle Çalış (Study With Me)” videolarının da bireylerin odaklanmalarını kolaylaştırıcı etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Tüm bu çalışmalar yağmurlu bir günde pencerenize vuran damlaların sesiyle ya da yanı başınızda defterine bir şeyler karalayan bir öğrenciyle çalıştığınız kütüphanede neden daha kolay odaklandığınızı açıklar nitelikte. Yavaşça çevrilen bir kitap sayfasının çıkardığı ses, bir kalemin kağıdı çizerken çıkardığı ses, sinema salonunda yanındaki arkadaşına fısıltıyla bir şeyler anlatan birinden duyduğunuz sesler, yemek hazırlarken açtığınız paketlerin ambalajlarından çıkan sesler, kuaförde saçınızı kestirirken ya da masaj yaptırırken hissettiğiniz karıncalanma ya da sadece çeşitli enstrümanlardan gelen hafif melodiler. İşte günlük hayatta duyduğumuz, gördüğümüz ya da hissettiğimiz pek çok şey aslında farkında olmasak da bize rahatlama veya odaklanma imkanı sunmakta. Ancak burada ASMR tetikleyicilerinin bireysel farklılıklardan etkilendiğini, size rahatlatıcı gelen sesin bir başkasına itici gelebildiğini ya da sizin odaklanmanızı kolaylaştıran bir sesin bir başkasında uykuya hazırlayıcı etki gösterebileceğini unutmamak gerek.

Kaynakça
  1. Barratt E.L, Davis N.J. 2015. Autonomous Sensory Meridian Response (ASMR): a flow-like mental state. PeerJ 3:e851 https://doi.org/10.7717/peerj.851 
  2. Meditopia (2021). https://blog.meditopia.com/tr/asmr-nedir-ve-ruh-sagligimizi-nasil-destekler/#h-asmr-yi-ne-tetikleyebilir   (Erişim tarihi: 3.03.2023).
  3. Engelbregt, H. J., Brinkman, K., van Geest, C. C. E., Irrmischer, M. ve Deijen, J. B. (2022). The efects of autonomous sensory meridian response (ASMR) on mood, attention, heart rate, skin conductance and EEG in healthy young adults. Experimental Brain Research, 240, 1727-1742. https://doi.org/10.1007/s00221-022-06377-9 
  4. Fredborg BK, Clark JM, Smith SD. 2018. Mindfulness and autonomous sensory meridian response (ASMR) PeerJ 6:e5414 https://doi.org/10.7717/peerj.5414 
  5. McGeoch, P. D. ve Rouw, R. (2020). How everyday sounds can trigger strong emotions: ASMR, misophonia and the feeling of wellbeing. BioEssays, 42, 1-10. https://doi.org/10.1002/bies.202000099 
  6. Rolling Stone (2019). https://www.rollingstone.com/culture/culture-news/asmr-super-bowl-ad-zoe-kravitz-brain-orgasm-789542/.  (Erişim tarihi: 1.03.2023).
  7. Smejika, T. Ve Wiggs, L. (2022). The effects of Autonomous Sensory Meridian Response (ASMR) videos on arousal and mood in adults with and without depression and insomnia. Journal of Affective Disorders, 301, 60-67. https://doi.org/10.1016/j.jad.2021.12.015 
  8. Wai, C. K. (2020). Phenomenological study about enhancing university student's psychosocial wellbeing through YouTube videos: Autonomous Sensory Meridian Response (ASMR) in Finland. (Pro. Gradu. Thesis). University of Lapland.
  9. Wulandari, N. V., Sumekar, T. A., Hardian, H. Ve Bakhtiar, Y. (2021). Assessment of SIBALERA Neck Pillow With Autonomous Sensory Meridian Response (ASMR) to Attention Function Among Medical Students in Indonesia. Malaysian Journal of Medicine and Health Sciences. 17 (4), 30-36. eISSN 2636-9346 
Benzer Makaleler
Herkesten Üstün Olduğunu Zannetmek: Narsizm
Görgülü Kuşlar Neden Gördüğünü İşler?
“Öpeyim De Geçsin!” Sözü Bilimsel Bir Gerçekliğe Sahip Olabilir Mi?
“Her Şey Senin Kafanın İçinde!”: Dijital İletişimde Şiddet
Öfke Duygusu Hedefinize Ulaşmanızı Kolaylaştırır Mı?
Şarkılar Neden Aklımızda Bozuk Plak Gibi Çalıp Durur?
Nostalji Sevmeye Programlı Olabilir Misiniz?
Düzeni Sağlamak; Kırık Camlar Teorisi
Parkinson Yasası  Nedir?
Cahil Cesareti: Dunning-Kruger Sendromu
ANASAYFA
RASTGELE
KATEGORİLER
POPÜLER
EN YENİLER